Eilandjes
De Petten bestaat uit brakke watertjes en kunstmatig beschermde eilandjes. Het water in het natuurgebied is brak, omdat het zoute water waar De Petten aan grenst, vermengd wordt met het zoete regenwater. Om de vier jaar worden schelpen op de eilandjes gestrooid, om ervoor te zorgen dat deze niet afbrokkelen in het water. Jaarlijks wordt in de winter de aangegroeide vegetatie van de grond verwijderd. De droge delen van De Petten zijn hierdoor een ideale en populaire broedplaats voor diverse vogelsoorten. Maar ook vogels die op doortocht zijn, strijken graag even neer voor een pauze op De Petten. Het natuurgebied dient eveneens als vluchtplaats voor vogels wanneer het zeewaterpeil erg hoog is.

Vissen
De Petten wordt door een zeedijk gescheiden van natuurgebieden De Mok en De Mokbaai, waar vogels naar hartelust kunnen vissen voor hun kroost. Het af en aanvliegen van vogels over de dijk, is een bijzonder gezicht. In het broedseizoen worden onder meer veel bergeenden, bontbekplevieren, grauwe ganzen, kokmeeuwen, kluten, sterns en visdieven in het gebied gespot. De Petten is niet toegankelijk voor publiek, maar kan wel prima bekeken worden vanaf de openbare weg of vanaf de dijk- al dan niet met verrekijker.